Terug in Heerenveen

Na vijftig jaar zijn we teruggekeerd naar Heerenveen. Studie en werk brachten ons via diverse plekken in Nederland uiteindelijk naar een lang verblijf in Flevoland. Maar nu zijn we geland op een plek aan de rand van Oranjewoud, waar we net als ruim vijftig jaar geleden weer hand in hand door de bossen wandelen.
We waren twintig toen we Heerenveen achter ons lieten. Vijftig jaar is een lange tijd en de tijd heeft ons niet ongemoeid gelaten. Maar ook het Heerenveen zoals wij dat kenden is door de tand des tijds behoorlijk aangeknaagd.

Mijn geboortehuis, Kerkstraat 39, waar ik tot mijn achtste heb gewoond, heeft lang geleden plaats gemaakt voor het Geerts Willigenplein en een ondergrondse parkeergarage. Toen wij er in de jaren ’50 woonden was ons huis al een onbewoonbaar verklaarde krotwoning in een buurt die door de Friese Koerier werd omschreven als een gribus. Mijn leven speelde zich vooral af op straat, in de nauwe steegjes tussen Kerkstraat en Lindegracht en rond Crackstate en de Paul Krugerkade. Heel veel ging er niet verloren door de sanering van de buurt, maar ik had er nog graag even rondgelopen. Fedde Schurer, dichter en voorvechter van de Friese beweging, kijkt nu uit over mijn geboortegrond en dat bevalt mij wel.
Wat natuurlijk veel erger is dan de sloop van mijn geboortehuis is de afbraak van de watertoren. Een regelrecht Heerenveens trauma mag je wel zeggen. Een beeldbepalend element in het centrum van Heerenveen waar ik, uit het raam hangend, zicht op had. Wat niemand toen wist, was dat met de afbraak van de watertoren ook een hele familie marmotten dakloos raakte. Ik was er als kind namelijk van overtuigd geraakt dat zich boven in de watertoren een stel marmotten had gevestigd. Ik meen zelfs dat ik vanuit de verte had gezien dat ze zo nu en dan hun kleedjes uitklopten. Inmiddels ben ik wel uit die droom ontwaakt, maar het verlies van de watertoren blijft desondanks een dramatisch feit.

Dat geldt trouwens ook voor het prachtige postkantoor waar ik een zilvervloot rekening had. Iedere maand bracht ik er een paar gulden heen. Op een gegeven moment stond er het immense kapitaal van 125 gulden op de rekening. Eindelijk kon ik een Märklin treinenset kopen, een van de beste aankopen ooit. Maar na vele jaren kwam er een dag waarop ik mezelf te groot vond om nog met treintjes te spelen en alles wat ik in de loop der jaren had verzameld ging de deur uit. Heel soms, in een ogenblik van nostalgie, verlang ik weer naar een zolderkamer met een groot spoorweg emplacement met huisjes, boompjes, autootjes en de hele rataplan.

En dan de schouwburg, ook al verdwenen. Aan de hand van mijn zus maakte ik als elfjarige kennis met Summer Holiday, de film waarin Cliff Richard ons in een dubbeldekker meevoerde op een reis door Europa. Dat heerlijk warme zomerse gevoel van vrijheid kan ik zo weer oproepen. En later, tegen het eind van de jaren zestig genoot ik er van de optredens van Cuby & the Blizzards, Q ’65 en vele andere Nederlandse bands

Tja, een goed deel van de plekken waar ik bijzondere herinneringen aan heb is weg. Maar gelukkig is er één belangrijke plek in Heerenveen die nog steeds heeft standgehouden en dat is de boekhandel van Binnert Overdiep. In onze jeugd besteedden wij een flink deel van ons zakgeld daar. Vaak ook in de uitverkoop, want veel geld hadden we niet.
Na 50 jaar struinden we weer samen door de winkel en eenmaal buiten keken we elkaar aan en sloegen de armen om elkaar heen. We wisten het zeker, Heerenveen is onze plek.

Mijn lagere school in de J.P. Engelmanstraat, de christelijke ulo, Het lijkt wel alsof ze geprobeerd hebben mijn verleden uit te wissen. Ik ben chauvinist genoeg om te zeggen dat het een verademing is om terug te zijn in Friesland.