IIIa. ROELOFJE JANS SPIN, gedoopt (rk) te Blesdijke 22-9-1793, overleden te Zuidveen 4-6-1844
Uit Roelofje geboren:
1. JAN SPIN, geboren te Steenwijkerwold 4-3-1821 (doopgetuige Dina Spin, IIIb), arbeider, trouwt te Steenwijkerwold 15-1-1847 met
ELIZABETH LANSINK, geboren te Amsterdam, gedoopt (rk) te Hoorn 23-3-1800, dochter van Henricus Lansink en Hinderina Kampman.

ROELOFJE JANS SPIN, trouwt (rk) te Steenwijkerwold 19-2-1824 met
BEREND ARENDS ORSEL, gedoopt (rk) te Steenwijkerwold 29-12-1796, boerenknecht, overleden te Weststellingwerf 16-1-1876, zoon van Arend Harms Orsel, arbeider, en Stijntje Gerbers.
Uit dit huwelijk:
1. STIJNTJE, geboren te Onna 29-8-1824, overleden voor 1825.
2. REGINA, geboren te Zuidveen 3-9-1826, volgt IVa.
3. AREND, geboren te Zuidveen 27-12-1828, overleden voor 12-1829.
4. AREND, geboren te Zuidveen 16-12-1829, volgt IVa/a.
5. HARM, geboren te Zuidveen 24-10-1832, volgt IVb.
6. STIJNTJE BERENDS, geboren ca. 1825, volgt IVb/a.
7. GEERT, geboren te Zuidveen 7-1837, overleden te Zuidveen 2-8-1837.

 

Roelofje, de oudste dochter van Jan Alberts en Rinkje Berends heeft in 1820 een kortstondige romance met ene Jan Josefs Sloot. waaruit zoon Jan wordt geboren. Nu zien we in deze familiegeschiedenis wel meer voorechtelijke kinderen en 'last minute' huwelijken, maar in dit geval komt er geen huwelijk van en zo blijft Jan door het leven gaan als ‘natuurlijke, niet erkende zoon’ van Roelofje. Als Jan 26 is en inmiddels vijf jaar gediend heeft in het eerste Regiment Infanterie trouwt hij met Elizabeth Lansink uit Hoorn. Elizabeth was eerder getrouwd met Jan Kloppenburg en bij dat huwelijk in 1825 waren Maria Hendriks en Christoffer van Onsen getuige. Maria en Christoffer waren ook getuige bij het tweede huwelijk van Hendrik Alberts in 1803 en Maria werd bij die gelegenheid Maria Hendriks Spin genoemd [zie IIb]. Uit het huwelijk tussen Jan Spin en Elizabeth zijn geen kinderen bekend en dat is op zich niet zo erg verwonderlijk, want bij het huwelijk is Jan weliswaar nog maar 26, maar Elizabeth is dan inmiddels 47 jaar. Drie jaar na de geboorte van Jan, op haar dertigste, trouwt Roelofje met Berend Arends Orsel, een boerenknecht uit Onna en.... haar stiefbroer. Berend is namelijk een zoon uit het eerste huwelijk van haar stiefvader Arend Harms Orsel. Berend is volgens het certificaat van de Nationale Militie een klein mannetje (1.61 m.) met een langwerpig gezicht, bruin haar en blauwe ogen. Berend en Roelofje krijgen samen nog zeven kinderen, waarvan er drie al op heel jonge leeftijd sterven. Na het overlijden van Roelofje woont Berend nog een tijd lang met zijn kinderen in huis nr. 16 in Zuidveen. Eén voor één gaan de kinderen het huis uit en als in juni 1852 zoon Arend naar Ter Idzard vertrekt woont alleen Harm nog bij vader thuis.

IIIb. EGBERTIEN JANS SPIN, gedoopt (rk) te Blesdijke 19-9-1795, overleden te Steenwijkerwold – Gerritshoek 15-11-1862, trouwt met
JAN MULDER.
Uit dit huwelijk:
1. KLAASJE, geboren/gedoopt te Steenwijkerwold 19/20-11-1830, volgt IVc.
2. JANTIEN, geboren te Steenwijkerwold 28-4-1832, overleden te Steenwijkerwold 5-5-1832.
3. JANTJE, geboren te Steenwijkerwold 26-4-1833, overleden te Steenwijkerwold 19-5-1836.
4. EGBERT, geboren te Steenwijkerwold 27-9-1834, volgt IVd.
5. REGINA, geboren te Steenwijkerwold 22-8-1837, overleden te Steenwijkerwold 29-4-1839.

Egbertien trouwt met Jan Mulder en alhoewel alle kinderen (1830 - 1837) worden geboren te Steenwijkerwold is het huwelijk niet daar of in Steenwijk geregistreerd. De overlijdensakte van Egbertien vermeldt: ‘de namen harer ouders niet bekend’.

IIIc. BEREND JANS SPIN, gedoopt (rk) te Steggerda 8-11-1797, arbeider, overleden te Onna 2-10-1873, trouwt te Steenwijkerwold 21-7-1826 met
TRIJNTJE FRERIKS BULT, geboren te Onna, gedoopt (ng) te Steenwijk 9-12-1798, arbeidster, overleden te Onna 12-3-1872, dochter van Frerik Raggers Bult, landbouwer, en Klaasjen Alberts, arbeidster.
Uit dit huwelijk:
1. ALBERT, geboren te Steenwijkerwold 17-9-1823, volgt IVe.
2. FRERIK, geboren te Onna 12-8-1826, volgt IVf.
3. REGINA, geboren te Onna 21-6-1829, volgt IVg.
4. JAN, geboren te Steenwijkerwold 11-5-1832, volgt IVh.
5. GEERT, geboren te Steenwijkerwold 10-6-1834, arbeider, overleden te Havelterberg 19-10-1906, trouwt te Steenwijkerwold 5-5-1866 met JANTIEN NIJENHUIS, geboren te Steenwijk 23-6-1834, overleden te Havelte 25-12-1915, dochter van Hendrik Nijenhuis en Judith Timens.
6. KLAASJE, geboren te Onna 11-10-1837, overleden te Onna 23-6-1839.
7. KLAASJE, geboren te Onna 19-6-1840, volgt IVi.

Berend en zijn broer Albert (IIId) trouwen met twee zussen, resp. Trijntje en Hilligje Freriks Bult. En het zijn ook met name de nakomelingen van Berend en Albert die zich vanaf ongeveer 1870 in Havelte vestigen. De huwelijksakte wordt door Berend en Trijntje en de beide moeders niet ondertekend: zij verklaren niet te kunnen schrijven en daarmee zijn ze geen uitzondering in het arbeidersmilieu waaruit de meeste personen in deze stamboom afkomstig zijn. Berend Jans is vrijgeloot voor de Nationale Militie en komt uit de persoonsbeschrijving naar voren als een man van klein postuur (1.61 m.), een langwerpig gezicht en spitse kin, blond haar en blauwe ogen. Berend heeft kennelijk zijn roomskatholieke achtergrond achter zich gelaten en heeft zich bekeerd tot het protestantisme. Het lijkt erop dat een vergelijkbare geloofskwestie bij broer Albert tot grote problemen met moeder Rinkje leidt en waarom dat hier blijkbaar niet speelt is niet helemaal duidelijk. Het zou kunnen zijn dat de aanwezigheid van een voorechtelijk kind (Albert) het verzet van moeder tegen de 'bekering' heeft gebroken. Albert (1) wordt bij het huwelijk door vader Berend Jans erkend. Volgens het bevolkingsregister 1857 van Onna woont het gezin in huis nr. 41. Op dit adres staat ook Harm Spin, het zoontje van Regina (3) ingeschreven. De broers Albert (1) en Geert (5) trouwen met de zussen Aaltje en Jantien Nijenhuis. Bij zijn overlijden in 1906 woont Geert (5) met zijn vrouw Jantien in wijk V, nr. 104 in Havelterberg

IIId. ALBERT JANS SPIN, gedoopt (rk) te Paasloo 18-9-1799, arbeider, overleden te Havelte, wijk V, nr. 53j op 11-2-1869, trouwt te Steenwijkerwold 30-9-1834 met
HILLIGJE FRERIKS BULT, geboren/gedoopt (ng) te Onna 2/7-5-1807, overleden te Onna 19-3-1877, dochter van Frerik Raggers Bult, landbouwer, en Klaasjen Alberts, arbeidster.
Uit dit huwelijk:
1. JAN, geboren te Onna 6-3-1837, overleden te Onna 27-5-1839.
2. KLAASJE, geboren te Onna 28-9-1840, volgt IVj.
3. REGINA, geboren te Steenwijkerwold 21-4-1843, overleden te Onna 13-9-1845.
4. JAN, geboren te Steenwijkerwold 1-1-1847, volgt IVk.

Albert Jans Spin vindt bij zijn voorgenomen huwelijk in 1834 zijn moeder Rinkje Berends op zijn weg. Ze wil absoluut geen toestemming verlenen voor het huwelijk. In een akte van de notaris wordt uitvoerig verteld dat Albert in het bijzijn van de notaris en getuigen '... eerbiediglijk en met alle gepaste kinderlijke onderdanigheid' nogmaals gevraagd heeft om haar toestemming. Zijn moeder antwoordt daarop '... dat zij volstrekt geene toestemming tot het voorgenomen huwelijk van haren zoon .... wilde geven, zonder echter daarvoor eene bepaalde reden te hebben.' Het is gissen naar de beweegredenen van Rinkje. Het zou kunnen dat er een religieuze achtergrond voor haar weigering is, maar Albert is niet de eerste van haar kinderen die met een niet–katholieke partner aan komt zetten. Het zou ook kunnen zijn dat haar weigering te maken heeft met het feit dat Hilligje eerder getrouwd was en uit dat huwelijk een kind had. Of misschien is er inmiddels enige onmin ontstaan met de familie Bult, we zullen het nooit zeker weten. Opmerkelijk in dit verband is nog dat ze de huwelijksakte van Berend Jans niet ondertekent, maar die van Albert Jans wel. De notariële akte heeft ze weer niet ondertekend; ze verklaart 'niet te kunnen schrijven of haar naam teekenen'. Gelet op de geldende regelgeving in 1834 lijkt deze notariële acte geheel overbodig. Van 1811 tot 1838 konden mannen van dertig jaar en ouder zonder toestemming van hun ouders trouwen. En Albert Jans was ten tijde van het opmaken van de acte tenslotte al 34! Waarom dan toch een officiële acte opgesteld? Het is goed mogelijk dat iedereen in de regio, van hoog tot laag, nog helemaal doordrongen was van de oude reglementen. Eeuwenlang was het immers zo geweest dat voor het aangaan van een huwelijk altijd toestemming nodig was van de ouders. Albert is vrijgeloot voor de Nationale Militie. Van de vier kinderen die Albert en Hilligje krijgen overlijden er twee al op tweejarige leeftijd. Op 30 maart 1854 verhuist Albert naar Ambt Hardenberg, maar in 1857 woont het gezin weer in Onna, in het huis nr. 29. Voor dochter Klaasje was deze verhuizing niet onfortuinlijk, want ze slaat er haar toekomstige man aan de haak.

IIIe. JANTJE JANS SPIN, gedoopt (rk) te Paasloo 3-9-1803 (doopheffer: Hendrik Alberts, IIb), dienstmeid, overleden te Blesdijke 18-12-1872 (in het huis nr. 48 b), trouwt te Weststellingwerf 28-6-1825 met
PETRUS GERHARD HENRICUS LEPPING, gedoopt (rk) te Vreden, Duitsland 4-10-1795, wever, zoon van Jakob Lepping en Maria Kommeling, arbeidster (1825).
Uit dit huwelijk:
1. MARIA, geboren te Vledder 16-8-1826, overleden te Vledder 13-2-1827.
2. JOHANNES JACOBUS, geboren te Vledder 27-4-1828, volgt IVk/a.
3. MARIA, geboren te Vledder 27-5-1831, volgt IVk/a.1.
4. WILHELMINA REGINA, geboren te Vledder 14-9-1833, overleden te Weststellingwerf 18-2-1883, dienstmeid (1867), trouwt te Steenwijkerwold 2-5-1867 met JAN PIETERS SMIT, geboren te Weststellingwerf ca. 1833, arbeider, zoon van Pieter Jans Smit en Jantje Johannes de Jong.
5. JAN, geboren te Vledder 21-3-1836, overleden te Vledder 22-12-1837.
6. JAN, geboren te Vledder 28-12-1838, volgt IVk/a.2. 
7. HENDRIK, geboren te Vledder 3-8-1842, volgt IVk/a.3. 
8. ROELOF, geboren te Vledder 5-6-1845.

Als Petrus Gerhard Henricus (ook wel: Pieter) trouwt met Jan Alberts' oudste dochter Jantje is hij volgens de huwelijksakte sinds 1823 gevestigd in Pruisen en heeft hij nog niet voldaan aan de Nationale Militie. Zijn vader is in 1807 in Vreden (Duitsland) overleden. Zijn moeder is in 1825 werkzaam als arbeidster te Vreden. Een Duitse invloed lijkt duidelijk (hoorbaar) aanwezig als Jantje Jans haar huwelijksakte ondertekent met J.J. Spien.

IIIf. AREND JANS SPIN, gedoopt (rk) te Paasloo 11-2-1806, boer/boerenknecht/arbeider, overleden te Ter Idzard 5-12-1887, trouwt te Weststellingwerf 9-6-1830 met
TRIJNTJE HAETES DOUMA, geboren/gedoopt (nh) te Vinkega/Steggerda 17/31-3-1811, overleden te Ter Idzard 6-10-1870, dochter van Haete Martens Douma en Jantjen Wyben van Veen, boerin.
Uit dit huwelijk:
1. JAN, geboren te Oldeholtpade 12-9-1832, volgt IVl.
2. HETTE ARENDS, geboren te Oldeholtpade 17-12-1833, volgt IVm.
3. RINKE ARENDS, geboren te Oldeholtpade 4-8-1835, volgt IVn.
4. MARTEN ARENDS, geboren te Oldeholtpade 18-5-1837, volgt IVo.
5. JANTJE ARENDS, geboren te Oldeholtpade 17-3-1839, volgt IVp.
6. ALBERT ARENDS, geboren te Ter Idzard 18-8-1840, volgt IVq.
7. JOHANNA ARENDS, geboren te Ter Idzard 4-10-1842, rk, overleden te Ter Idzard 27-12-1844.
8. ROELOFJE ARENDS, geboren te Ter Idzard 11-9-1844, volgt IVr.
9. ANNE ARENDS, geboren te Ter Idzard 13-7-1846, volgt IVs.
10. GERRIT ARENDS, geboren te Ter Idzard 12-1-1849, volgt IVt.
11. KLAAS ARENDS, geboren te Weststellingwerf 19-7-1851, volgt IVu.
12. MARGJE ARENDS, geboren te Ter Idzard 16-8-1854, overleden te Ter Idzard 12-4-1855.

Doop Arend Jans, 1806.  Ten tijde van zijn huwelijk in 1830 was Arend Jans nog niet opgeroepen voor het vervullen van zijn dienstplicht. Het certificaat van de Nationale Militie toont ons Arend Jans als een man van 1.68 m lang, een spitse kin en dikke neus, bruin haar en lichtblauwe ogen en een opvallend pokdalig uiterlijk. Het gezin woont in 1844 op het adres Ter Idzard, in het ‘huis zonder nommer’; vanaf 1855 wordt ‘huis nr. 45’ vermeld. Arend Jans en Trijntje Haetes Douma krijgen twaalf kinderen. Met name van deze groep nakomelingen zijn eind van de negentiende eeuw verschillende mensen naar het oosten van het land getrokken op zoek naar werk in de textielindustrie. [1] Arend wordt bijna 82 jaar oud en 'slechts' twee van de twaalf kinderen overlijden op heel jonge leeftijd. Toeval, of gaat het deze tak van de familie toch over de gehele linie iets meer voor de wind?

IIIg. AALTJE HENDRIKS SPIN/DAMHUIS, gedoopt (rk) te Steggerda 28-9-1799, arbeidster, overleden te Haskerland 12-7-1860. Kind(eren):
1. TRIJNTJE SPIN, geboren te Blesdijke 26-12-1821, dienstmeid (1850), overleden te Wolvega 16-3-1852, trouwt te Weststellingwerf 25-4-1850 met
HENDRIK ARENDS DE VRIES, geboren te Peperga 24-3-1824, boerenknecht, overleden te Weststellingwerf 21-12-1883, zoon van Arend Hendriks de Vries en Antje Hendriks Spoelstra.
2. HENDRIK DAMHUIS, geboren te Haskerland 29-8-1838, volgt IVu/a.

Als in 1821 Trijntje wordt geboren woont Aaltje Hendriks Spin nog bij haar vader Hendrik Alberts in Blesdijke. Als grootvader doet hij aangifte van de geboorte. De vader van Trijntje is niet bekend. In maart 1852 overlijdt Trijntje in het huis nr. 3 te Wolvega. Bij de geboorte van Trijntje wordt Aaltje vermeld met de achternaam Spin, maar als Hendrik wordt geboren is de achternaam van Aaltje blijkbaar gewijzigd in Damhuis. Ook bij haar overlijden in 1860 wordt Aaltje vermeld met de achternaam Damhuis! Bijzonder opmerkelijk is het feit dat de in 1838 geboren zoon Hendrik pas op 15 maart 1858 door zijn moeder wordt erkend!

IIIh. BEREND SPIN / DAMHUIS, gedoopt (rk) te Blesdijke 15-6-1804, arbeider, overleden te Peperga 27-10-1846, trouwt te Leeuwarden 29-7-1832 met
JUDIK REVILJO, geboren te Leiden 28-1-1801, naaister, overleden te Wolvega 16-7-1888, dochter van Stephanus Reviljo en Jacoba Maria van den Burg.
Uit dit huwelijk:
1. HENDRIK, geboren te Leeuwarden 23-4-1829, overleden te Leeuwarden 12-12-1829.
2. JACOBA MARIA DAMHUIS, geboren te Leeuwarden 14-12-1833, volgt IVv.
3. HENDRIK BERENDS DAMHUIS, geboren te Leeuwarden 3-10-1836, volgt IVv/a.
4. STEPHANUS, geboren te Leeuwarden 3-10-1836, overleden te Leeuwarden 13-12-1836.
5. STEPHANUS, geboren te Leeuwarden 18-9-1840, overleden te Leeuwarden 9-10-1840.
6. STEPHANUS BERENDS DAMHUIS, geboren te Leeuwarden 26-10-1841, volgt IVw.
7. MARIA, geboren te Leeuwarden 29-11-1845, overleden te Weststellingwerf 10-10-1846.

Bij zijn huwelijk in 1832 verklaart Berend, dat de naam Damhuis is en niet Spin. Judik Reviljo - ook wel: Judigje Ribbeljou - woont na het overlijden van Berend met haar beide zoons in Blesdijke. Ze wordt daar ingeschreven op 12 mei 1852. Eerst woont ze in huis nr. 59, daarna in huis nr. 40 en vervolgens in huis nr. 42a. In hoeverre dit verhuizingen betreft of dat er sprake is van hernummering in het bevolkingsregister is niet helemaal duidelijk. De naam Reviljo is een verbastering van Reveille. Judik is namelijk een afstammeling van een zekere Stephanus Reveille die omstreeks 1690 vanuit Frankrijk naar Nederland vluchtte. Judik's vader en haar broer vestigen zich als zilversmid in Leeuwarden en worden in 1806 veroordeeld tot zeven jaar tuchthuis voor het verdunnen van zilver.

IIIi. ANNA LAMMERTS SPIN, geboren te Noordwolde 7-6-1814, boerendienstmeid, overleden te Weststellingwerf 18-10-1869, trouwt te Weststellingwerf 15-4-1847 met
HENDRIK BRUNSWIJK, geboren te Oldemarkt 5-1-1813 (in huis nr. 18), boerenknecht, overleden te Weststellingwerf 30-10-1894, zoon van Peter Brunswijk, schoenmaker, en Antjen Egberts.
Uit dit huwelijk:
1. PIETER, geboren te Weststellingwerf 15-2-1849, overleden te Leeuwarden 10-7-1869.
2. HENDERICA, geboren te Weststellingwerf 25-2-1853, overleden te Weststellingwerf 8-5-1853.
3. HENDRICUS, geboren te Weststellingwerf 20-8-1855, volgt IVw/a.

Anna Lammerts wordt geboren als Spin en ook bij haar huwelijk nog Spin genoemd, maar bij de geboorte van haar kinderen wordt ze in de aktes telkens vermeld als Anna Damhuis. Hendrik Brunswijk hertrouwt na het overlijden van Anna met Anna Johanna Eylers.  De naam Brunswijk wordt vaak ook vermeld als Bronswijk.

IIIj. AREND ARNOLDUS DAMHUIS, geboren te Weststellingwerf 17-2-1817, arbeider, overleden te Blesdijke 29-10-1878, trouwt te Weststellingwerf 6-5-1841 met
GEERTRUIDA ELFRINK, geboren te Heerenveen 13-7-1816, overleden te Blesdijke 10-1-1892, dochter van Berend Gerrits Elfrink en Durkje Hendriks.
Uit dit huwelijk:
1. LAMMERT ARENDS, geboren te Blesdijke 22-6-1842, volgt IVx.
2. BERNARDUS ARENDS, geboren te Blesdijke 2-8-1844, volgt IVy.
3. HENDRICUS, geboren te Blesdijke 21-1-1847, overleden te Weststellingwerf 9-12-1902.
4. THEODORUS, geboren te Blesdijke 24-4-1849, overleden te Gelderingen (Steenwijkerwold) 31-10-1916.
5. ANNA, geboren te Blesdijke 1-9-1852, overleden te Blesdijke 21-8-1856.

Het gezin van Arend Arnoldus Damhuis en Geertruida Elfrink vestigt zich op 1 november 1854 - komend van Peperga – te Blesdijke in het huis nr. 35. Arend overlijdt in 1878 ook in dit zelfde huis. In het bevolkingsregister 1860 - 1880 van Blesdijke staat ook Johanna de Vries, geboren 1 augustus 1866, ingeschreven op dit adres. De betrekking van Johanna tot de hoofdbewoners is: meid. Lammert (1) verhuist op 31 juli 1862 vanuit Blesdijke naar Oldemarkt. Bernardus (2) is in mei 1864 ingelijfd bij de Nationale Militie: vijf jaar later - op 8 mei 1869 - zit zijn diensttijd er op. In juni 1872 vertrekt hij vanuit Blesdijke naar Oldeberkoop. Volgens de overlijdensakte van Theodorus (4) is hij geboren te Weesperkarspel.

IIIk. ALBERT LAMMERTS SPIN, geboren te Blesdijke 12-5-1820, arbeider/boerenknecht, overleden te Blesdijke 4-11-1879, trouwt (1) te Oldemarkt 24-8-1849 met
LUMMIGJEN BRUINENBERG, geboren te Kuinre 1-1-1821, dienstmaagd (1849), overleden te Blesdijke 20-6-1850, dochter van Klaas Bruinenberg en Geesjen van der Vegt.
Uit dit huwelijk:
1. LAMMERT ALBERTS, geboren te Blesdijke 12-6-1850, overleden te Blesdijke 21-6-1851.

ALBERT LAMMERTS SPIN, trouwt (2) te Weststellingwerf 8-5-1852 met
GEERTJEN HENDRIKUS BENNIK, geboren te Steggerda 14-6-1821, boerin, overleden te Weststellingwerf 30-5-1893, dochter van Hendrikus Bennik en Jakobjen Arents Orsel.
Uit dit huwelijk:
1. LAMBERTUS ALBERTS, geboren te Blesdijke 29-6-1853, volgt IVz.
2. JACOB ALBERTS, geboren te Blesdijke 8-8-1855, volgt IVaa.

Albert Lammerts heeft vijf jaar gediend in het 5e regiment Infanterie. Uit het huwelijk van Albert en Lummigje wordt op 12 juni 1850 Lammert geboren. Moeder Lummigje sterft acht dagen na de geboorte van Lammert. Een jaar later sterft ook haar kind. Volgens de overlijdensakte van Lammert woont het gezin in 1851 in het huis nr. 33 te Blesdijke. Het bevolkingsregister geeft als plaats van overlijden huis nr. 40 aan. Omdat ook vader Albert Lammerts overlijdt in het huis nr. 40 te Blesdijke, gaat het mogelijk toch om hetzelfde huis. Jakobjen Arents Horsel - de moeder van Geertje Hendrikus Bennik - is een zuster van Berend Arends Orsel [III.a].

---

 

[1] Zie hiervoor de paragraaf over de migratie naar het oosten.