Search
maandag 6 februari 2012 ..:: Naamperikelen » de naamkwestie: Spin of Damhuis ::..   Login
 Inhoud van de genealogie site Minimize

HULP GEVRAAGD BIJ:
ZOEKTOCHT NAAR BIOLOGISCHE VADER
 



De genealogische informatie op deze site bestaat uit de volgende onderdelen:

1. Historische context:
Een schets van de woon-, leef- en werksituatie van de meeste voorouders, geplaatst in de regionale context van Noordwest Overijssel, Zuidwest Drenthe en Zuidoost Friesland. 
a. Armoede troef 
b. Ongeschoolde arbeid
c. Slechte voeding & drankmisbruik
d. Analfabetisme & slechte gezondheid
e. Kinderarbeid & lange werkdagen
f. De watersnoodramp van 1825
g. De migratie naar Twente
h. De Nationale Militie
i. Trouwen voor het gerecht
j. Verwarring door officiële documenten

2. Stamboom:
Hier zijn alle verzamelde persoonsgegevens gerangschikt per generatie in de vorm van een parenteel. Zowel de mannelijke als de vrouwelijke afstammingslijnen worden dus gevolgd.
a. Generatie 1
     De zoektocht naar Albert Hendriks
b. Generatie 2
c. Generatie 3
d. Generatie 4
e. Generatie 5
f. Generatie 6
g. Generatie 7 e.v.

3. Personen en gebeurtenissen:
Een verzameling  bijzondere verhalen over personen en gebeurtenissen. De verwijzingen daarnaar bevinden zich in de kleine kaders op de genealogie homepage.

4. De naamkwestie:
Over de familienaam Spin is in het verleden nogal wat te doen geweest. Ook de mogelijke herkomst van de naam roept de nodige vraagtekens op.
a. Spin of Damhuis
b. Naamsaanneming
c. De naam Spin
d. De naam Dammeijer

5. Familienamen en patroniemen:
Alle namen uit deze genealogie zijn hier alfabetisch gerangschikt. Ook de namen van personen van wie de gegevens om privacyredenen niet zijn opgenomen, zijn hier vermeld.

6. Bronvermelding.
Een overzicht van geraadpleegde bronnen.


 Print   
 De naamkwestie: Spin of Damhuis Minimize

Bij de kinderen en de kleinkinderen van Albert Hendriks en Roelofje Jansen speelt een ingewikkelde kwestie van naamsverandering. Eigenlijk begint de verwarring al in de periode 1762 – 1768: Albert Hendriks wordt dan vermeld met de naam Dammeijer. Waar de naam vandaan komt wordt niet duidelijk, misschien wijst de naam in de richting van een herkomst uit Duitsland. Duidelijk is wel dat de naam na juni 1768 niet meer wordt gebruikt.
Vervolgens zien we dat sommige nakomelingen van Albert en Roelofje door het leven gaan met de familienaam Spin, terwijl anderen de achternaam Damhuis dragen. En - om het geheel nog ingewikkelder te maken - worden bepaalde personen soms aangeduid als Spin en bij andere gelegenheden weer als Damhuis.
Om de situatie enigszins overzichtelijk in beeld te krijgen, volgen we de kinderen uit het gezin van Albert en Roelofje:

1. Maria Elisabeth Alberts, gedoopt 16-5-1763.
Van Maria Elisabeth ontbreken verdere gegevens.
2. Jan Alberts, gedoopt 1-12-1765.
Bij Jan Alberts en zijn nakomelingen speelt de hele kwestie niet. Alle nakomelingen gaan door het leven met de familienaam Spin en niets duidt op enige discussie of verwarring op dit punt.
3. Hendrik Alberts, gedoopt 3-6-1768.
Hendrik wordt al in 1792 met de achternaam Spin aangeduid wanneer hij optreedt als getuige bij het huwelijk van zijn broer Jan. Bij de naamsaanneming in 1812 verklaart Hendrik officieel dat hij de naam Spin blijft voeren. Ook in december 1821 (bij de geboorte-aangifte van zijn kleindochter Trijntje) wordt hij nog steeds vermeld met de familienaam Spin. Bij zijn overlijden in 1830 wordt hij echter aangeduid als Hendrik Alberts Damhuis.
Zijn zoon Berend Hendriks (geb. 15-06-1804) heeft bij zijn huwelijk in 1832 onder ede verklaard dat zijn achternaam Damhuis is en niet Spin. De naam Spin zou verkeerd zijn geregistreerd in de doopakte.


Fragment uit de doopakte van Berend Hendriks Damhuis


Zijn dochter Aaltje Hendriks en kleindochter Trijntje worden telkens (o.a. bij het huwelijk van Trijntje in 1850) vermeld met de achternaam Spin. Maar bij de geboorte van haar zoon Hendrik in 1838 en bij haar overlijden in 1860 wordt Aaltje echter Damhuis genoemd.
Dochter Trijntje uit zijn derde huwelijk gaat - zover we weten - met de naam Damhuis door het leven.
4. Lammert Alberts, gedoopt 5-12-1771.
Ook bij de nakomelingen van Lammert speelt deze ingewikkelde naamskwestie en wederom is er niet echt een systeem in te ontdekken. In 1812 verklaart Lammert - net als broer Hendrik - dat hij "verblijft bij den naam van Spin voor familienaam".
Uit zijn huwelijk met Hendrica Arnoldus Berghuis worden drie kinderen geboren:
- Anna Lammerts, geb. 07-06-1814 te Blesdijke: de vader is Lammert Alberts Spin
- Arend Arnoldus, 17-02-1817 te Weststellingwerf: de vader is Lammert Alberts Damhuis
- Albert Lammerts, 12-05-1820 te Blesdijke: de vader is Albert Lammerts Huisman (!?)
De kinderen Anna en Albert zijn geboren als Spin. Albert gaat ook verder met de achternaam Spin door het leven, maar Anna wordt bij haar huwelijk in 1847 weliswaar nog Spin genoemd maar bij de geboorte van haar kinderen heet ze consequent Damhuis. Arend Arnoldus draagt van meet af aan de familienaam Damhuis. Ook qua tijdsvolgorde is hier geen logica in te ontdekken.
In zijn overlijdensakte (1826) wordt Lammert Alberts vermeld als Damhuis. Naderhand is – na een uitspraak van de rechtbank te Heerenveen d.d. 9 juli 1849 (!) – bij de overlijdensakte bijgeschreven:
“De naam moet zijn Spin en niet Damhuis”.
5. Arend Alberts, gedoopt 7-7-1777.
Van Arend Alberts ontbreekt verder elk spoor, zodat daar geen verdere aanwijzingen te vinden zijn.

Waar de naam Damhuis vandaan komt blijft onduidelijk. Feit is dat de oude Albert Hendriks zich nooit met die naam heeft getooid. Zelfs zoon Hendrik gebruikt de naam Damhuis nooit zelf. Pas als hij is overleden wordt hem de naam Damhuis toegevoegd. Zoon Lammert daarentegen wordt één maal met de naam Damhuis aangeduid, namelijk in 1817, vijf jaar nadat hij de naam Spin heeft laten vastleggen. Een van de mogelijke verklaringen voor deze ingewikkelde naamskwestie is dat de familienaam Spin afkomstig is van Roelofje Jansen en dat Albert Hendriks - indirect - de naam Damhuis heeft ingebracht. Daarmee zou ook een link gelegd kunnen worden met de naam Dammeijer. [1]
Er kunnen verschillende argumenten voor en tegen deze stelling worden ingebracht:
a. Het feit dat in de overlijdensakte van Hendrik Alberts Damhuis (19-10-1830) zijn moeder wordt aangeduid als Roelofje Spin zou in die richting kunnen wijzen. Maar Roelofje is dan al 43 jaar dood: wie weet dan nog de juiste naam?
b. Op 14-01-1819 overlijdt te Steenwijk een zekere Berend Spin. Zijn moeder is Geertje Jansen, ongetwijfeld een zus van Roelofje en dat zou een ondersteuning van bovenstaande theorie kunnen vormen.
c. Men zou verwachten dat ook bij Jan Alberts deze kwestie zou spelen, maar daar lijkt in het geheel geen sprake van.
d. Bij het overlijden van Lammert Alberts in 1826 wordt zijn moeder Roelofje Hendriks Bijker genoemd!

De (geheel afwijkende) naam Roelofje Hendriks Bijker onderstreept eens te meer dat we heel voorzichtig moeten zijn met het trekken van al te snelle conclusies. Het blijft echter opmerkelijk dat een zoon van Geertje Jansen bij zijn overlijden de naam Berend Spin draagt.


[1] Zie hiervoor de paragraaf De naam Dammeijer.

 


 Print   
Copyright 2008 by Johan Spin